Ajax چیست؟
ایجکس یا AJAX مخفف شدهی کلمات Asynchronous JavaScript and XML است و معنای آن ترکیب JavaScript و XML ناهمگام و غیر همزمان است. برای طراحان و توسعه دهندگان آشنا بودن با این تکنولوژی پرکاربرد یک امر ضروری است.
Ajax چیست؟
اگر شما به طرز کار کردن صفحههای وب توجه کنید، مشاهده میکنید که برای نمایش هر صفحه جدید و یا مطلبی، صفحههای وب دوباره بارگذاری یا به اصطلاح refresh میشوند تا بتوانند محتوا جدید را نمایش دهند. این تکنولوژی ایجاد شده است تا بدون بارگذاری کردن مجدد صفحه، یک بخشی از اطلاعات آن صفحه فقط بارگذاری شود. به این صورت این تکنولوژی به کاربرها این اجازه را میدهد تا بدون بارگذاری کردن دوباره صفحه، اطلاعات و دادههایی را برای پردازش به سرور ارسال کنند و بعد از آن اطلاعات و دادههای دریافت شده را در صفحه وب نمایش داده شود.
نمونهای از AJAX
یک مثال خوبی که میتوان در مورد AJAX زد قسمت پیشنهادات گوگل و یا Google Suggestion است. موقعی که شما در قسمت باکس جستجو گوگل عبارتی را برای جستجو تایپ میکنید، گوگل بدون بارگذاری کردن مجدد صفحه و یا Refresh موارد مربوط به عبارت شما را پیدا کرده و در یک لیستی همه آنها را باهم نمایش میدهد.
نحوه کار کردن AJAX
این عمل در چندین مرحله انجام میشود و با ایجاد کردن یک event مثل کلیک کردن روی لینک و یا دکمه، شروع خواهد شد. مرورگر با استفاده کردن از JavaScript یک شی از XMLHTTPREQUEST ایجاد میکند و با استفاده از اینترنت به سرور ارسال میکند و در سرور درخواستها دریافت و پردازش میشوند و نتیجه را به مرورگر باز میگردانند. مرورگر با کمک گرفتن از JavaScript پاسخها را دریافت و نمایش میدهد.
مزایا و معایب AJAX
مثل هر تکنولوژی دیگری، AJAX هم معایب و مزایای مخصوص به خودش را دارد.
مزایای AJAX
- ارسال کردن دادهها و اطلاعات به سرور در پس زمینه سایت.
- خواندن و نمایش دادن اطلاعات از سرور بعد از لود شدن صفحه.
- بروزرسانی کردن یک صفحه بدون نیاز به بارگذاری یا Refresh کردن مجدد آن صفحه.
معایب AJAX
- سخت و دشوار بودن تست برنامههای AJAX و اشکال زدایی آنها.
- اگر JavaScript در مرورگر کاربر غیرفعال شده باشد دستورات AJAX اجرا نخواهند شد.
- بعضی مرورگرها از XMLHTTP که درخواستی توسط AJAX است امکان دارد پشتیبانی نکنند.
منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.



















آیا ترکیب AJAX با WebSocket مزیتی داره؟
ترکیب AJAX با WebSocket میتواند مزیتهای خوبی داشته باشد، چون AJAX برای درخواستهای نقطهای و تکبهتک به سرور مناسب است، ولی WebSocket یک کانال دائمی و دوطرفه ایجاد میکند که برای ارتباطهای لحظهای و بلادرنگ مثل چت یا بازیهای آنلاین بهتر است. استفاده همزمان از هر دو روش به برنامهنویس امکان میدهد برای هر نیاز خاص بهترین راهحل را انتخاب کند و هم کارایی و هم تجربه کاربری را بهبود ببخشد.
کسی با مشکل کش شدن درخواستهای AJAX مواجه شده؟
بله، مشکل کش شدن (caching) درخواستهای AJAX برای برخی توسعهدهندگان اتفاق افتاده است، مخصوصاً وقتی پاسخها بهروزرسانی نمیشوند اما مرورگر آنها را از کش بارگذاری میکند. برای جلوگیری از این مشکل معمولاً هدرهای HTTP مناسب مثل Cache-Control: no-cache استفاده میشود یا به URL درخواست پارامترهای تصادفی (مثلاً timestamp) اضافه میشود تا مرورگر هر بار درخواست جدید ببیند.
آیا استفاده از AJAX باعث کاهش مصرف پهنای باند میشه؟
استفاده از AJAX میتواند مصرف پهنای باند را کاهش دهد چون فقط دادههای لازم به صورت دینامیک از سرور دریافت میشوند و نیازی به بارگذاری مجدد کل صفحه نیست. این بهینهسازی باعث میشود درخواستها کوچکتر و موثرتر باشند، مخصوصاً در برنامههای تکصفحهای (SPA) که فقط بخشهای خاصی از صفحه بهروزرسانی میشوند.
آیا امکان استفاده از AJAX بدون jQuery وجود داره؟
بله، AJAX بدون نیاز به jQuery کاملاً امکانپذیر است و با استفاده از APIهای استاندارد مرورگر مثل XMLHttpRequest یا جدیدتر fetch میتوان درخواستهای غیرهمزمان را ارسال و دریافت کرد. در واقع، با پیشرفتهای اخیر در جاوااسکریپت، بسیاری از توسعهدهندگان به سمت استفاده مستقیم از این APIها رفتهاند چون سبکتر و انعطافپذیرتر هستند.
آیا AJAX توی همه مرورگرهای مدرن بدون مشکل کار میکنه؟
AJAX در همه مرورگرهای مدرن بدون مشکل کار میکند چون استاندارد XMLHttpRequest و fetch در مرورگرهای اصلی مثل کروم، فایرفاکس، سافاری و اج بهخوبی پشتیبانی میشوند. البته در مرورگرهای خیلی قدیمی ممکن است مشکلاتی وجود داشته باشد، اما در محیطهای امروزی توسعه وب، AJAX یکی از پایههای اصلی تعامل با سرور محسوب میشود.