Easter Egg چیست؟

Easter Egg چیست؟

اگر هنگام جست‌‌وجوی یک عبارت در گوگل ناگهان صفحه بچرخد، یک بازی کوچک ظاهر شود یا انیمیشنی مرتبط با موضوع ببینید، احتمالا با یک Easter Egg روبه‌رو شده‌اید. ایستر اگ‌ها جزئیات مخفی و سرگرم‌کننده‌ای هستند که توسعه‌دهندگان عمدا در نرم‌افزارها، بازی‌ها، وب‌سایت‌ها و حتی فیلم‌ها قرار می‌دهند تا کاربران کنجکاو آن‌ها را کشف کنند.

 

چرا به قابلیت‌های مخفی Easter Egg می‌گویند؟

اصطلاح Easter Egg که در فارسی معمولا به‌صورت ایستر اگ نوشته می‌شود، به یک پیام، قابلیت، تصویر، شوخی، بازی یا محتوای مخفی گفته می‌شود که سازندگان یک محصول آن را به‌صورت عمدی درون محصول قرار داده‌اند. این قابلیت معمولا برای عملکرد اصلی محصول ضروری نیست و کاربران تنها در شرایط خاص یا با انجام یک کار مشخص می‌توانند آن را مشاهده کنند.

مثلا ممکن است با وارد کردن یک عبارت خاص در موتور جست‌وجوی گوگل، صفحه جست‌وجو تغییر کند یا یک افکت تصویری روی نمایشگر ظاهر شود. در یک بازی ویدیویی نیز ممکن است بازیکن با رفتن به یک مکان دورافتاده، استفاده از ترکیب خاصی از دکمه‌ها یا انجام چند حرکت مشخص به یک پیام مخفی دسترسی پیدا کند.

در فیلم‌ها و سریال‌ها هم ایستر اگ معنای مشابهی دارد. کارگردان یا سازندگان ممکن است یک شیء، شخصیت، عدد یا نشانه را در گوشه‌ای از تصویر قرار دهند که به اثر دیگری اشاره دارد. چنین جزئیاتی معمولا برای طرفداران حرفه‌ای جذاب هستند، زیرا پیدا کردن آن‌ها به دقت و شناخت بیش‌تری از اثر نیاز دارد.

بنابراین می‌توان گفت یک Easter Egg نوعی راز کوچک طراحی‌ شده است که سازنده آن را برای کاربران کنجکاو در نظر گرفته است.

 

چرا به آن Easter Egg گفته می‌شود؟

عبارت Easter Egg در زبان انگلیسی به معنی تخم‌مرغ عید پاک است. در برخی فرهنگ‌ها، یکی از سرگرمی‌های مربوط به عید پاک این است که تخم‌مرغ‌های رنگی در نقاط مختلف مخفی می‌شوند و کودکان باید آن‌ها را پیدا کنند.

ایده ایستر اگ در دنیای فناوری هم از همین مفهوم گرفته شده است. سازندگان و توسعه‌دهندگان یک قابلیت یا پیام را در جایی مخفی می‌کنند و کاربران باید آن را کشف کنند. به همین دلیل پیدا کردن یک ایستر اگ شباهت زیادی به پیدا کردن یک جایزه مخفی دارد.

امروزه این اصطلاح فقط به دنیای نرم‌افزار محدود نمی‌شود و در بازی‌های ویدیویی، وب‌سایت‌ها، موتورهای جست‌وجو، سیستم‌عامل‌ها، فیلم‌ها، سریال‌ها، انیمیشن‌ها و حتی محصولات فیزیکی نیز استفاده می‌شود.

 

تاریخچه Easter Egg از کجا شروع شد؟

یکی از مشهورترین داستان‌های مربوط به شکل‌گیری Easter Egg به صنعت بازی‌های ویدیویی برمی‌گردد.

در اواخر دهه 1970 میلادی، بسیاری از شرکت‌های بازی‌سازی نام برنامه‌نویسان و طراحان بازی‌ها را در محصولات خود نشان نمی‌دادند. در چنین شرایطی، یکی از توسعه‌دهندگان شرکت Atari به نام Warren Robinett تصمیم گرفت نام خودش را به‌صورت مخفی در بازی Adventure قرار دهد.

بازیکنان با انجام مجموعه‌ای از اقدامات خاص می‌توانستند وارد اتاقی مخفی شوند که نام سازنده بازی در آن نمایش داده می‌شد. این ویژگی در حالت عادی قابل مشاهده نبود و بازیکن باید مسیر مشخصی را طی می‌کرد تا آن را پیدا کند.

پس از کشف این پیام مخفی، به‌جای حذف آن از بازی، مدیران شرکت آن را شبیه به پیدا کردن یک تخم‌مرغ مخفی توصیف کردند. از آن زمان اصطلاح Easter Egg به‌تدریج در صنعت بازی و سپس در حوزه‌های دیگر رایج شد.

البته قبل از آن نیز نمونه‌هایی از پیام‌ها و قابلیت‌های مخفی در نرم‌افزارها وجود داشت، اما این اتفاق نقش مهمی در محبوب شدن اصطلاح ایستر اگ داشت.

 

Easter Egg در گوگل چیست؟

گوگل یکی از شناخته‌شده‌ترین شرکت‌هایی است که از ایستر اگ در محصولات خود استفاده می‌کند. بسیاری از کاربران حتی بدون آن‌که با مفهوم Easter Egg آشنا باشند، حداقل یک‌بار یکی از افکت‌های مخفی گوگل را دیده‌اند.

Google Search در طول سال‌ها ده‌ها ایستر اگ مختلف داشته است. برخی از آن‌ها همچنان فعال هستند و برخی دیگر فقط برای مناسبت‌ها، فیلم‌ها، بازی‌ها یا رویدادهای خاص برای مدتی در دسترس قرار گرفته‌اند.

این قابلیت‌ها معمولا با جست‌وجوی یک عبارت مشخص فعال می‌شوند.

 

ایستر اگ Do a Barrel Roll

یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها عبارت Do a Barrel Roll است.

اگر این عبارت در گوگل جست‌وجو شود، صفحه نتایج یک چرخش کامل انجام می‌دهد و سپس به حالت عادی برمی‌گردد. این افکت یک اشاره فرهنگی به حرکت barrel roll و همچنین دنیای بازی‌های ویدیویی محسوب می‌شود.

شما می‌توانید بدون نصب برنامه یا افزونه خاصی این افکت را مستقیما در صفحه جست‌وجو مشاهده کنید.

 

ایستر اگ Askew

عبارت Askew به معنی کج یا مایل است. گوگل نیز هنگام جست‌وجوی این کلمه، مفهوم آن را به‌صورت بصری نمایش می‌دهد.

در برخی نسخه‌های جست‌وجوی گوگل، با وارد کردن Askew صفحه نتایج کمی مایل نمایش داده می‌شود. این نمونه نشان می‌دهد که ایستر اگ الزاما یک بازی پیچیده نیست و حتی یک تغییر کوچک در رابط کاربری نیز می‌تواند چنین نقشی داشته باشد.

 

ایستر اگ‌های مربوط به رویدادها

گوگل گاهی برای مناسبت‌ها و رویدادهای خاص نیز افکت‌های ویژه‌ای طراحی می‌کند. رویدادهای نجومی، فیلم‌های محبوب، مسابقات ورزشی مثل جام جهانی یا مناسبت‌های فرهنگی می‌توانند باعث اضافه شدن انیمیشن‌ها یا عناصر تعاملی موقت به صفحه جست‌وجو شوند.

برای نمونه، هنگام بعضی رویدادهای نجومی ممکن است با جست‌وجوی عبارت مرتبط، یک افکت تصویری درباره خورشید، ماه یا پدیده موردنظر روی صفحه نمایش داده شود.

بعضی از این قابلیت‌ها دائمی نیستند و ممکن است پس از پایان رویداد از نتایج جست‌وجو حذف شوند.

 

تفاوت Easter Egg با قابلیت معمولی چیست؟

مهم‌ترین تفاوت ایستر اگ با یک قابلیت عادی در نحوه دسترسی و هدف آن است.

قابلیت‌های اصلی یک نرم‌افزار معمولا در منوها، راهنماها یا رابط کاربری معرفی می‌شوند. سازنده انتظار دارد تمام کاربران بتوانند آن‌ها را پیدا کنند و استفاده از آن‌ها بخشی از تجربه اصلی محصول است.

در مقابل، Easter Egg معمولا مخفی است.

ممکن است هیچ راهنمای رسمی برای پیدا کردن آن وجود نداشته باشد و کاربر فقط از طریق آزمایش، کنجکاوی یا معرفی دیگران با آن آشنا شود.

مثلا دکمه جست‌وجو در گوگل یک قابلیت اصلی است، اما چرخیدن صفحه پس از جست‌وجوی یک عبارت خاص، ایستر اگ محسوب می‌شود.

تفاوت دیگر در هدف این دو است. قابلیت اصلی معمولا یک نیاز کاربردی را برطرف می‌کند، درحالی‌که ایستر اگ بیش‌تر برای سرگرمی، ایجاد حس کشف، ادای احترام یا انتقال یک پیام پنهان طراحی می‌شود.

 

ایستر اگ‌ها در چه جاهایی استفاده می‌شوند؟

ایستر اگ فقط مربوط به گوگل نیست. تقریبا در هر محصول دیجیتال یا محتوای سرگرمی می‌توان نمونه‌ای از آن را پیدا کرد.

 

ایستر اگ در بازی‌های ویدیویی

بازی‌های ویدیویی یکی از مهم‌ترین محل‌های استفاده از Easter Egg هستند. توسعه‌دهندگان ممکن است اتاق مخفی، شخصیت غیرمنتظره، سلاح خاص، پیام طنز یا ارجاعی به بازی‌های دیگر را در محیط قرار دهند.

بعضی ایستر اگ‌های بازی‌ها بسیار ساده هستند و بازیکنان در چند روز اول آن‌ها را پیدا می‌کنند. بعضی دیگر آن‌قدر پیچیده طراحی می‌شوند که جامعه بازیکنان برای ماه‌ها یا حتی سال‌ها درباره روش فعال کردن آن‌ها تحقیق می‌کند.

گاهی یک ایستر اگ شامل چندین مرحله، رمز، نقشه و سرنخ است و پیدا کردن آن به یک چالش گروهی تبدیل می‌شود.

 

ایستر اگ در سیستم‌عامل‌ها

سیستم‌عامل‌ها نیز در دوره‌های مختلف دارای قابلیت‌ها و پیام‌های مخفی بوده‌اند.

توسعه‌دهندگان ممکن است در بخش اطلاعات سیستم، تنظیمات یا نسخه نرم‌افزار یک انیمیشن یا صفحه مخفی قرار دهند. برای دسترسی به چنین بخش‌هایی معمولا باید چندبار روی یک گزینه ضربه زد یا ترکیب مشخصی از عملیات را انجام داد.

برخی نسخه‌های اندروید نمونه‌های شناخته‌شده‌ای از این نوع ایستر اگ‌ها داشته‌اند و کاربران با لمس چندباره شماره نسخه سیستم‌عامل می‌توانستند به صفحه‌ای مخفی یا یک بازی کوچک دسترسی پیدا کنند.

می‌توانید با استفاده از راهنمای زیر این ایستر اگ رو مشاهده کنید:

 

ایستر اگ در نرم‌افزارها

برنامه‌نویسان از سال‌های ابتدایی توسعه نرم‌افزار به قرار دادن پیام‌های مخفی علاقه داشته‌اند.

نام اعضای تیم توسعه، تصاویر مخفی، شوخی‌های داخلی یا صفحات غیرمنتظره می‌توانند نمونه‌هایی از Easter Egg نرم‌افزاری باشند.

البته در محصولات حرفه‌ای امروزی معمولا این قابلیت‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که امنیت، سرعت یا تجربه کاربری را تحت تاثیر قرار ندهند.

 

ایستر اگ در وب‌سایت‌ها

وب‌سایت‌ها نیز فضای مناسبی برای اجرای ایستر اگ هستند.

برای مثال ممکن است با وارد کردن یک دستور مشخص در بخش خاصی از سایت، فشردن چند کلید یا کلیک کردن روی یک عنصر خاص، انیمیشن متفاوتی نمایش داده شود.

بعضی شرکت‌های فناوری حتی در کد منبع صفحات وب پیام‌هایی برای توسعه‌دهندگان قرار می‌دهند. کاربران عادی معمولا این پیام‌ها را نمی‌بینند، اما برنامه‌نویسانی که Source Code صفحه را بررسی کنند ممکن است با یک متن یا طرح مخفی روبه‌رو شوند.

 

ایستر اگ در فیلم و سریال

در سینما مفهوم Easter Egg کمی متفاوت است، اما اساس آن همچنان همان محتوای مخفی باقی می‌ماند.

برای مثال ممکن است در پس‌زمینه یک صحنه، شیئی دیده شود که به فیلم قبلی کارگردان اشاره دارد. همچنین ممکن است یک شماره، پوستر، نام خیابان یا شخصیت فرعی ارتباطی مخفی با اثر دیگری داشته باشد.

استودیوهایی که مجموعه فیلم‌های مرتبط تولید می‌کنند معمولا از این تکنیک برای ایجاد ارتباط میان آثار مختلف استفاده می‌کنند.

طرفداران نیز پس از انتشار فیلم، فریم‌های مختلف را بررسی می‌کنند تا این جزئیات را پیدا کنند.

 

چرا شرکت‌ها Easter Egg طراحی می‌کنند؟

ساختن یک ویژگی مخفی شاید در نگاه اول کاری غیرضروری به نظر برسد، اما ایستر اگ‌ها می‌توانند مزایای مختلفی داشته باشند.

• افزایش تعامل کاربران: زمانی که کاربران متوجه شوند یک محصول دارای بخش‌های مخفی است، کنجکاوی آن‌ها افزایش پیدا می‌کند.
• ایجاد تجربه به‌یادماندنی: یک قابلیت کوچک و غیرمنتظره می‌تواند تجربه کاربر را بسیار جذاب‌تر کند.
• ایجاد ارتباط با جامعه کاربران: برندهایی که جامعه کاربران فعال دارند می‌توانند از ایستر اگ برای ایجاد حس صمیمیت و ارتباط بیش‌تر استفاده کنند.
• ادای احترام به آثار دیگر: برخی Easter Eggها برای ادای احترام طراحی می‌شوند.
• ایجاد بازاریابی فرد به فرد: ماهیت مخفی ایستر اگ باعث می‌شود کاربران درباره آن صحبت کنند.

 

چگونه یک Easter Egg را پیدا کنیم؟

هیچ روش قطعی برای پیدا کردن تمام ایستر اگ‌ها وجود ندارد، زیرا هدف اصلی آن‌ها مخفی بودن است. بااین‌حال چند روش می‌تواند احتمال پیدا کردن آن‌ها را افزایش دهد.

یکی از ساده‌ترین روش‌ها امتحان کردن عبارت‌های خاص در موتورهای جست‌وجو است. نام فیلم‌ها، بازی‌ها، رویدادهای معروف و اصطلاحات اینترنتی گاهی دارای افکت‌های اختصاصی هستند.

در نرم‌افزارها نیز می‌توانید بخش About یا اطلاعات نسخه را بررسی کنید. توسعه‌دهندگان گاهی قابلیت‌های مخفی را در همین قسمت‌ها قرار می‌دهند.

در بازی‌های ویدیویی نیز بررسی مکان‌های غیرمعمول، تعامل با اشیای ظاهرا بی‌اهمیت و دنبال کردن سرنخ‌های محیط می‌تواند به کشف Easter Egg منجر شود.

انجمن‌های اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌های مرتبط با بازی و فناوری نیز منابع مناسبی برای پیدا کردن ایستر اگ‌های کشف‌شده توسط کاربران هستند.

 

آیا Cheat Code یک Easter Egg محسوب می‌شود؟

Cheat Code و Easter Egg نیز دو مفهوم متفاوت هستند، هرچند گاهی با یکدیگر ترکیب می‌شوند.

Cheat Code یا کد تقلب معمولا برای تغییر قوانین بازی طراحی شده است. برای مثال ممکن است در یک بازی باعث افزایش جان شخصیت، دریافت منابع نامحدود یا باز شدن مراحل شود.

در مقابل، ایستر اگ الزاما مزیتی به بازیکن نمی‌دهد و هدف اصلی آن کشف یک محتوای مخفی است.

بااین‌حال ممکن است یک کد مخفی هم‌زمان نقش Cheat Code و Easter Egg را داشته باشد. بنابراین مرز میان این دو در بعضی بازی‌ها کاملا مشخص نیست.

 

آیا ایستر اگ می‌تواند مشکل امنیتی ایجاد کند؟

به‌طور معمول Easter Egg صرفا یک قابلیت سرگرم‌کننده است و نباید خطری برای کاربر ایجاد کند. بااین‌حال در نرم‌افزارهای حساس، قرار دادن کدهای مخفی بدون بررسی مناسب می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.

اگر یک قابلیت مخفی امکان دسترسی غیرمجاز به بخش‌های سیستم را فراهم کند، دیگر صرفا یک شوخی نرم‌افزاری محسوب نمی‌شود و ممکن است به آسیب‌پذیری امنیتی تبدیل شود.

به همین دلیل بسیاری از شرکت‌های بزرگ قوانین مشخصی درباره اضافه کردن کدهای مخفی به محصولات دارند. هر قابلیت باید مانند سایر بخش‌های نرم‌افزار از نظر امنیت، عملکرد و حریم خصوصی بررسی شود.

یک Easter Egg استاندارد نباید اطلاعات محرمانه را به کاربر نشان دهد و یا محدودیت‌های امنیتی را دور بزند یا امکان انجام عملیات غیرمجاز را فراهم کند.

 

تفاوت Easter Egg و Google Doodle چیست؟

یکی از اشتباهات رایج، یکسان دانستن Google Doodle و Easter Egg است.

Google Doodle تغییر موقت لوگوی گوگل برای مناسبت‌ها، شخصیت‌های تاریخی، رویدادهای فرهنگی یا اتفاقات مهم است. کاربران معمولا بدون انجام کار خاصی آن را در صفحه اصلی گوگل مشاهده می‌کنند.

اما Easter Egg معمولا باید کشف یا فعال شود.

برای مثال ممکن است کاربر مجبور باشد عبارت مشخصی را جست‌وجو کند یا روی عنصر خاصی کلیک کند تا افکت موردنظر ظاهر شود.

البته بعضی Doodleهای تعاملی ویژگی‌هایی شبیه ایستر اگ دارند، اما از نظر مفهومی این دو کاملا یکسان نیستند.

 

چرا پیدا کردن ایستر اگ‌ها جذاب است؟

بخش مهمی از جذابیت Easter Egg به حس کشف مربوط می‌شود.

کاربر احساس می‌کند چیزی را پیدا کرده که در نگاه اول در دسترس همه نیست. همین حس باعث می‌شود حتی یک انیمیشن ساده ارزش سرگرمی بالایی داشته باشد.

عامل دیگر غافلگیری است. کاربران هنگام استفاده از یک موتور جست‌وجو یا نرم‌افزار انتظار رفتار مشخصی دارند. وقتی محصول به شکل غیرمنتظره واکنش نشان می‌دهد، تجربه متفاوتی ایجاد می‌شود.

همچنین بسیاری از ایستر اگ‌ها به موضوعاتی اشاره می‌کنند که کاربران قبلا می‌شناسند. پیدا کردن یک ارجاع مخفی به فیلم، بازی یا شخصیت محبوب می‌تواند حس آشنایی و ارتباط بیشتری ایجاد کند.

این موضوع نشان می‌دهد که جذابیت Easter Egg بیش از پیچیدگی فنی آن، به نحوه کشف و معنای پشت آن وابسته است.

 

آیا همه Easter Eggهای گوگل همیشه فعال هستند؟

یکی از نکات مهم درباره ایستر اگ‌های گوگل این است که فعال بودن آن‌ها دائمی نیست.

گوگل ممکن است یک افکت را برای یک مناسبت، رویداد ورزشی، فیلم، بازی یا اتفاق خاص منتشر کند و پس از مدتی آن را حذف کند. همچنین تغییرات موتور جست‌وجو، طراحی رابط کاربری یا سیاست‌های داخلی گوگل می‌تواند باعث غیرفعال شدن بعضی نمونه‌های قدیمی شود.

 

Easter Egg چه ارتباطی با فرهنگ اینترنت دارد؟

ایستر اگ‌ها فقط ویژگی‌های فنی نیستند و طی سال‌ها به بخشی از فرهنگ اینترنت تبدیل شده‌اند.

کاربران اینترنت علاقه زیادی به پیدا کردن جزئیات مخفی، رمزها و ارجاعات دارند. همین موضوع باعث شکل‌گیری انجمن‌ها و جوامعی شده که اعضای آن‌ها به‌طور تخصصی Easter Eggهای بازی‌ها، فیلم‌ها و نرم‌افزارها را بررسی می‌کنند.

گاهی یک ایستر اگ ساده به یک میم اینترنتی تبدیل می‌شود و میلیون‌ها نفر آن را امتحان می‌کنند. شرکت‌ها نیز از همین علاقه کاربران برای ایجاد تجربه‌های تعاملی و کمپین‌های خلاقانه استفاده می‌کنند.

درواقع می‌توان Easter Egg را یکی از نقاط تلاقی برنامه‌نویسی، سرگرمی و فرهنگ دیجیتال دانست.

 

اگر سوالات بیش‌تری در ارتباط با این موضوع داشتید، حتما در بخش نظرات این نوشته برای ما بنویسید.